Good morning Afghanistan

Good morning Afghanistan

صبح بخیر افغانستان

گل‌ها، همه آفتابگردان اند….

به قول Fahim Attar هزارسال قبل بود، سالهایی که هنوز سیستم نَلدوانی (لوله کشی) آب شهری در خانه‌های قریه نرسیده بود و مردم از آب قنات قشلاق کار می‌گرفتند.

سرک خاکی پیاده رو و مال‌رو قشلاق، یکی بود و هر صبح و شام، با عبور رمه گوسفندهای عزت‌اله خان و تیمور، بوی خاک و پشقل و پشم و گوسفند با هم یکی می‌شد.

اومسال(آن‌سال)، آفتاوپرست (آفتابگردان) کاشته بودیم، دیدن دریایی از گلهای آفتاوپرست، سعادتی‌ است که نصیب هر کس نمی‌شود. دشت قَدِ دشت، موج میزد از زردی و عطر گلها و پرواز شادما‌نه‌ی شاپرکها و زنبورهای عسلی که با پاهای پشمالوی خود، در حال گرده‌افشانی گلهای آفتابگردان بودند.

بعد از اینکه گلها، دانه گرفت، ما چند مَیدَه بچه، کارِمان، تور دادن(فراری دادن) گنجشکها بود تا دانه‌ی گلها را نخورند. شبیه بچه‌های اسپندی گولایی (سه راهی) دواخانه، یک قوطی دَنگَی (پیت حلبی) خالی روغن پنج کیلویه را بر گردن خود می‌انداختیم و از صبح که شنبم روی علفها بود دَغ‌دَغ می‌نواختیم تا ملا آذان که پشه‌ها هجوم می‌آوردند و پوستمان می‌کردند. من اگر کدام هارمونی و موسیقی یاد گرفته باشم همانجا بوده که هم گنجشکها را فراری می‌دادیم و هم با دیگر بچه‌ها، برای رهایی از آواز گوشخراش دَنگَی‌ها، هارمونی در نواختن را تمرین می‌کردیم.

یک بچه هم سن و سال خودم تازه از کابل رسیده بود ایران و با ما کار می‌کرد. می‌گفت در کابل جنگ است. و چند تن از اعضای خانواده‌شان در جنگ کشته شده، من آنوقت چیزی از این مسائل نمی‌فهمیدم، حتی نمی‌فهمیدم یک انسان چطور کشته می‌شود و چرا باید کشته شود. تا که یک روز بچه کابلی با غولَک (تیرکمان) یک گنجشک را کشت و با خون آن، چوبِ دولاخه (دوسره) غولک‌اش را رنگ کرد و من فهمیدم گنجشکها هم خون سرخ دارند.

او موسیقی را بهتر از ما بلد بود. صدای سوزناکی هم داشت.

بچه کابلی می‌خواند:

دلم تنگ است دلم تنگ است، خداوندا چه سازم

به میهنم چرا جنگ است، خداوندا چه سازم

ز کابل جان، صدا بسیار می‌آید

صدای توپ و ماشیندار (کلاشینکف) می‌آید

زخاک‌اش یک کمی با خود بگیرید

که جای سرمه او به کار می‌آید

چند هفته بعد، مادر و خواهر بچه کابلی، هم آمدند سر کار، برای تکاندن تخمه‌های سیاه و رسیده از کَپِه‌ی گل و پاک‌کاری و به باد‌‌دادن تخمه‌های پُر و پوچ، همراه مادر و خواهرهایم کمک می‌کردند. ما هم وقتی بیکار می‌شدیم، به بچه کابلی، ریاضی و حساب یاد می‌دادیم. و اینکه چطور حساب کار و کارگری خود را یادداشت کنند تا بعدا، اختلاف پیش نشود.

معاش (حقوق) کارگر زن، تا جایی که یادم می‌آید نیمِ معاش مردها بوده. با اینکه در کار خود، نسبت به مردها، چیزی کمتر نیستند. اما خب، یک رسمی ‌است که درست یا غلط، از قدیم مانده و من هم هر بار پرسیدم گفتند تو کارِت را بکن، به این مسائل کاری نداشته باش.

اما یک روز که حال پدرم خوب بود، این مطلب را ازش پرسیدم و او گفت:

علت اینکه معاش مرد تقریبا دوبرابر زن است بخاطر این بوده که کمکی باشد به حال مرد که غرورش حفظ شود و پیش زن و اولاد خود شرمسار نباشد. در واقع یک رقم، ” تَی جوری” و حمایت از مردها در برابر زن و اولادش است و فی‌الواقع مردها ضعیفتر از زنها هستند.

آن موقع کتاب حکایات سعدی را می‌خواندم که پدرم از یک چوپان گرفته بود. در کتاب بود که : هر آنکس نان دهد فرمان دهد.

این را برای پدرم گفتم.

پدرم گفت : بله دقیقا، جناب سعدی درست گفته، زن قویتر است و باید زن فرمان دهد.حالا فکر کن کی کی را نان میدهد؟ من شماها را نان می‌دهم یا مادرتان؟

گفتم: تو نان می‌دهی پدر.

گفت: نه، من فقط نان را تا خانه میرسانم، این زن و مادر است که پُخته می‌کند و گلدسته کرده می‌آورد سر دسترخوان (سفره) و جمع می‌کند و حساب و کتاب خانه و زندگی را نگاه می‌کند. خداوراستی اگر مادرت نباشد، مه خوده جمع کرده نمیتوانم، با این همه جار و جنجالی که همراه مردم و کار و بار و روزگار دارم. اگر کسی انصاف داشته باشد می‌فهمد که کی، کی را نان می‌دهد. زن است که نان می‌دهد، و باید او هم فرمان بدهد.

بعدها هم فهمیدم زن هر چی دانا و باسواد و بافهم باشد، به همان اندازه، مرد خوشخوی‌تر و نرم‌تر و مهربان‌تر است.

بدخویی مرد یک بخش‌اش از نادانی زنی است که نمی‌داند چه قدرتی دارد و چه فرمانهایی را می‌تواند صادر کند.

حالت این روزهای کابل را که می‌بینم، خوشحال میشوم. خوشحال از اینکه کم کم فرمانها را زنان ما، مادران هوشیار ما صادر می‌کنند.

تو که با غمزه‌ی چشمی غم عالم ببری

حیف باشد که تو باشی و مرا غم ببرد

مهربانی در راه است. دوستتان دارم. ❤❤❤

.

.

.

.

.

.

.

#آفتابگردان #گل #نان #کابل #جنگ #کودک #ریاضی #حساب #زن #نان‌آور #انصاف #غم #امید #مرد #سعدی #قنات #افغانستان #پدر #مهاجرت #ماشیندار #کلاشینکوف #خاک #سرمه