خام و پخته ….

خام و پخته ….

چند وقت میشود که راجع به مساله #ناخودآگاه و #کارآفرینی و ارتباط بین این دو ،مطالعه و تحقیق و مشاهده میکنم.

خیلی ضرب المثلها را ما در محاوره و مکالمات روزمره استفاده میکنیم که هر کدام بار و معنای خاص خود را دارند. و جالب این است که در مقابل هر مثلی تقریبا یک مثل دیگر هم وجود دارد.

خیلی از این مثل ها را ما یک شبه یاد نگرفته ایم و کم کم و به مرور زمان شنیدیم و خوانده ایم و دیده ایم و به همین خاطر خوب در ناخودآگاه ما جای گرفته اند. و اتفاقا به این مثل ها سخت عقیده پیدا میکنیم.

به طور مثال

با یک گل بهار نمیشه،یک دست صدا نداره

تو نیکی میکن و در دجله انداز

چو دخل ات نیست خرج آهسته تر کن

قرض که به هزار رسید هر روز مرغ پلو بزن ،آب که از سر گذشت چه یک وجب چه صد وجب

بیندیش و بیندیش و بینداز

تا عاقل فکر کنه چطور از دریا تیر شوه، دیوانه وخت خوده د او لب دریا رسانده ، دیوانه د کار خود هوشیار است.

بزرگترین تفریح،کار است

بزرگترین کار،تفریح است

صد زدن زرگر، یک زدن آهنگر

بوریا باف و کارگاه حریر ؟!

خام هر چیزی پخته میشه الا آدمی

هر چیزی که پخته شد دیگه خام نمیشه الا آدمی

آدمی فرشته ای سقوط یافته است.

آدمی بوزینه ای در حال تکامل است.

حالا:

در بحث کارآفرینی یکی از اولین مباحث این است که شخص باید به خودش امکان اشتباه کردن و ریسک آگاهانه را بدهد تا بتواند از اشتباه و ریسک خود درس بگیرد. اگر ترس از اشتباه و ریسک مانع از انجام فعالیتی شود ، در واقع فکر و ابتکار و خلاقیت شخص در نطفه خفه میشود و امکان ظهور و بروز را پیدا نمیکند.

بعضی از این مثلها خیلی انسان را میترساند و از اشتباه بر حذر میدارد. مثلا همین مورد:

خام هر چیزی پخته میشه الا آدمی

یعنی آدمی اگر خام شد دیگه پخته نمیشه. ناخودآگاه در ذهن فرد این مساله شکل گرفته که آدمی از اول صاحب اعتبار و شخصیت و کمال است و ریسک و خطر اعتبار و وجهه شخص را خراب میکند و این دیگه به هیچ وجه، قابل جبران نیست .

البته اندیشیدن و فکر کردن قبل از هر کاری خوب و عاقلانه است. اما بیشتر دستاوردهای بشر در نتیجه آزمایش و خطا در زندگی بوده است.

در مثل دیگر گفته شده :

هر چیزی پخته شد دیگه خام نمیشه الا آدمی

تقریبا هر دو مثل در نگاه اول به یک مساله نگاه کرده اند. اما در مثل دوم میبینیم که امکان اشتباه و خطا به شخص داده شده است و شخص در ناخودآگاه خود به این نتیجه میرسد که از اول خام بوده و به مرور زمان به پختگی و کمال میرسد. اما ممکن است در این مسیر باز اشتباه کند و وجهه و اعتبار خود را زیر سوال ببرد. اما اشکال ندارد باز هم تلاش کند موفق میشود. چون نگفته که خام پخته نمیشود. گفته که آدم پخته و هوشیار، یگان دفعه ممکن است خام و بی اعتبار شود اما اگر باز تلاش کند میتواند اعتبار از دست رفته را پیدا کند و فرصت جبران وجود دارد.

در کار و فعالیت اقتصادی بر مبنای کارآفرینی که یکی از ارکان پیشرفت مملکت ها مخصوصا افغانستان است مردم خودشان آستین بالا میزنند و بدون چشمداشت از حمایت حکومت و دولت شروع به کار و فعالیت میکنند. فابریکه های کوچک ریخت فلزات و ذوب فلز، شرکتهای انکشاف معدن، کارگاههای نجاری، رستورانت ،کارگاههای آموزشی، کورسها و پوهنتون ها، شرکتهای صادرات و واردات، مالداری و صنایع دستی و باغداری و گلخانه و ایجاد و احداث بندهای کوچک برق و ….

در همه این کارها امکان خطر و اشتباه و ضرر وجود دارد. و اکثر کسانی که این فعالیتها را در افغانستان شروع کرده اند بدون چشمداشت از دولت و حکومت کار خود را پیش میبرند.

این افراد کارآفرین بهتر است به دنبال مثل هایی باشند که امکان خطا و فرصت جبران را به شخص میدهند. اما آگاهی منشا همه تغییرات است. حتی اگر ما آگاهانه خطا کنیم و ریسک را قبول کنیم و گاهی اوقات طعم شکست و ضرر را بچشیم در نهایت موفق میشویم و میتوانیم امیدوار باشیم که حاصل کار و نتیجه زحمات خود را میبینیم.

خوشحال میشوم نظر شما را داشته باشم. چه در قسمت کامنت و چه به شکل مسیج.