خواندن کتاب گلستان و بوستان سعدی را به تمام دوستانم از سن…

خواندن کتاب گلستان و بوستان سعدی را به تمام دوستانم از سن ۱۵ سال الی ۶۵ سال دوباره و دوباره توصیه میکنم. متن کتاب شاید اندکی فهم اش سخت باشد اما به گونه‌ای است که وقتی به خواندن ادامه بدهید خودبخود معنای کلمات را درک می‌کنید. خلاصه زحمت‌اش کمتر و بهتر از دیدن فیلم با زیر نویس است.

قسمتهایی از کتاب گلستان سعدی:

دیباچه کتاب

باب اول – در سیرت پادشاهان

باب دوّم – در اخلاق درویشان

باب سوّم – در فضیلت قناعت

باب چهارم – در فواید خاموشی

باب پنجم – در عشق و جوانی

باب ششم – در ضعف و پیری

باب هفتم – در تأثیر تربیت

باب هشتم – در آداب صحبت

* منت خدای را، عَزَّ وَ جَلّ، که طاعتش موجبِ قُربت است و به شُکر اندرش مزیدِ نعمت. هر نفَسی که فرومی‌رود مُمِدّ حیات است و چون برمی‌آید مفرِّح ذات؛ پس در هر نفَس دو نعمت موجود است و بر هر نعمت شُکری واجب.

* دو کس رنج بیهوده بردند و سعی بی‌فایده کردند؛ یکی آن‌که اندوخت و نخورد، و دیگری آن‌که آموخت و نکرد.

* سه چیز پایدار نمانَد: مالِ بی تجارت و علمِ بی بحث و مُلکِ بی سیاست.

* هر آن سِری که داری با دوست در میان مَنه چه دانی وقتی دشمن تو گردد و هر گزندی توانی به دشمن مرسان که باشد وقتی دوست گردد.

* مردی نه اینستکه حمله آورد ، بلکه مردی آنستکه در وقت خشم خود را بر جای بدارد و پای از حد انصاف بیرون ننهد .

* مال از بهر آسایش عمر است نه عمر از بهر گرد آوردن مال.

* دشمن چو از هر حیله ای در مانَد ، سلسله ی دوستی بجنباند . پس کارها بکند به دوستی که هیچ دشمن نکند به دشمنی .

* سر دشمن به دست دشمن دیگر کوب که از دست هردو خلاصی یابی.

* سخن میان دو دشمن چنان گوی که چون دوست گردند شرمنده نباشی .

* حسن میمندی را گفتند سلطان محمود چندین بنده صاحب جمال دارد که هر یکی بدیع جهانی اند چگونه افتاده است که با هیچ یک از ایشان میل و محبتی ندارد چنان که با ایاز که حسنی زیادتی ندارد؟ گفت هر چه به دل فرو آید در دیده نکو نماید.

* یکی را از متعلمان کمال بهجتی بود و معلم از آنجا که حس بشریت است با حسن کبیره او معاملتی داشت و وقتی که به خلوتش دریافتی گفتی:

نه آنچنان به تو مشغولم ای بهشتی روی

که یاد خویشتنم در ضمیر می آید

ز دیدنت نتوانم که دیده در بندم

و گر مقابله بینم که تیر می آید

باری پسر گفت آن چنان که در آداب درس من نظری میفرمایی در آداب نفسم نیز تأمل فرمای تا اگر در اخلاق من ناپسندی بینی که مرا آن پسند همی‌نماید بر آنم اطلاع فرمایی تا به تبدیل آن سعی کنم. گفت ای پسر این سخن از دیگری پرس که آن نظر که مرا با توست جز هنر نمیبینم.

ور هنری داری و هفتاد عیب

دوست نبیند به جز آن یک هنر

پ.ن:

در این لینک مستقیم به بخش گلستان سعدی وارد میشوید

https://ganjoor.net/saadi/golestan/

– در دوران سعدی هم بچه بازی و اصطلاح “بی ریش” رواج داشته و مرسوم بوده، خوب یا بدش را کارشناسان بحث کنند. قضیه پیرزن و کدو و خر که از شاهکارهای مولانا جلال الدین بلخی است و بحثی روانشناسانه باید داشت در این مورد در تمامی دوران.

– گَندَنه به معنی “تره” در گلستان استفاده شده. خوب است دوستانی که با ادبیات افغانستان و گویشهای محلی آشنایی دارند این کتاب را کمی شرح دهند. دانشمندان ایرانی بعضی جاها معنی کلمات را خوب توصیف نکرده‌اند. مثل همین گندنه.