شُخم و تُخم خوب و دلخواهم را از زندهیاد حاجی عیسی یاد گرفتم. او بعد از سفر ارزگان، قصههای زیاد داشت. گاهگاهی دختر کلان حاجی عیسی، بیبی جان اولادهای ما، قصههای پدر را روایت میکند.
اینکه او در ابتدا، با آوازخوانی دخترهایش مخالف بوده، اما بعد از سفر کاری که به ارزگان برایش پیش شده بود، نِگَرَش تغییر کرده بود.
حاجی در ارزگان دیده بود که زنها، آواز میخوانند، دایره میزنند و در عروسیها، بین خود رقمرقم شب نشینی ها و سات تیری ها دارند. و بعد از آن بود که به دخترهایش در کابل، بدون در نظرداشت رسم و رواج بیهودهی آن روزها، اجازه آوازخوانی و شادمانی داده بود.
یکی از صحبتهای حاجی عیسی این بود که:
تو اگر صد رقم نظریه و فرضیه و تئوری و راهحل برای تربیت اولادهایت داشته باشی، خوب است. مگم کفایت نمیکند و اصلیترین چیز، کسب روزی حلال بر سر دسترخوان و توکل بر الله پاک بدون قضاوت و پیشداوری است.
این همان شخم و تخم خوبی بود که حاجی صاحب در کابُل دستم را گرفت و نشانم داد.



![🎉 It's my fan-iversary! I've been a top fan of VanDusen Botanical Garden since November 15, 2023. @[100064771598345:2048:VanDusen Botanical Garden]](https://pen.momtazhost.com/wp-content/uploads/2026/02/10239312730815507.jpg)
